Fabbrica
Fabbrica
Een frisse wind door Toscane
In de Val d’Orcia, rond Pienza, waait de laatste jaren een frisse wind. Wijnhuis Fabbrica vormt hier sinds een paar jaar de avant-garde van Toscane. Het ligt ten noordoosten van de Monte Amiata, tussen twee Toscaanse zwaargewichten: Brunello di Montalcino en Vino Nobile di Montepulciano. Toch heeft Fabbrica de pijlen vooral gericht op een eigen identiteit. Orcia DOC is een relatief jonge denominatie, minder gehinderd door eeuwen aan regels, reputaties en familieverwachtingen. Dat geeft ruimte. En die ruimte pakt Fabbrica met beide handen aan om een prachtig, volstrekt uniek project op te zetten.
Het domein werd opgericht door Philippe en Tonie Bertherat, een Zwitsers stel dat zijn kapitaal vergaarde als bankier en architect. Beide professies kwamen van pas toen ze in 2010 met Fabbrica hun grootste passieproject startten.
Sinds 2020 heeft het Engelse supertalent Tim Manning carte blanche in de kelder. Hij deed ervaring op met Pinot Noir in Nieuw-Zeeland en Oregon, werkte in Chianti Classico bij het wereldberoemde Riecine, hielp bij de oprichting van het eigenzinnige biologische Il Borghetto bij Montefiridolfi en maakte verfijnde Toscaanse wijnen bij Montecalvi in Greve.
Terroir en klimaat
De 35 hectare aan wijngaarden liggen als een amfitheater op gemiddeld 470 meter hoogte en zijn grotendeels op het noorden gericht. De bodems bestaan uit kalkrijk zand en klei, met fossiele zeebodem, stenige afzettingen en hier en daar vulkanische invloeden van de Monte Amiata. Ze houden voldoende water vast tijdens droge zomers, maar zorgen ook voor drainage en een fijne minerale grip in de wijnen.
Overdag is het warm en zonnig, terwijl de hoogte, wind en koele nachten de rijping vertragen en ervoor zorgen dat de druiven hun frisheid behouden. Het klimaat en de heuvelachtige ligging doen Tim zelfs denken aan delen van de Rhône. Dat verklaart meteen waarom niet alleen Sangiovese, maar ook Viognier, Marsanne en Roussanne zich hier opvallend thuis voelen.
Filosofie
Fabbrica werkt vanaf dag één biologisch. De werkwijze wordt ieder jaar afgestemd op het groeiseizoen en de behoeften van de druiven. Geen vast recept, wel veel kijken, ruiken en proeven.
Manning bekijkt een wijngaard niet als één geheel. Percelen en zelfs kleine stukjes binnen een perceel worden afzonderlijk geoogst en gevinifieerd. Een hoekje met net iets meer kalk of een koelere ligging krijgt zijn eigen vinificatie. Daarna wordt er geproefd, vergeleken en eventueel geblend. Alleen de beste 30% haalt de eigen productie, de rest wordt verkocht aan négociants.
De vergistingen verlopen spontaan met druifeigen gisten. Tim werkt met hele trossen en lange maceraties van 40 tot 60 dagen. Alles vergist op cement. De cru’s rijpen daarna op grote houten vaten en gebruikte tonneaux. Sulfiet wordt alleen bij de botteling en in minimale hoeveelheden toegevoegd. Tijdens het proces krijgt Manning gezelschap van technisch verantwoordelijke Michele Corsi, die eerder 28 jaar bij Biondi-Santi in Montalcino werkte. Tim brengt fantasie en vernieuwing, Michele bijna anderhalve eeuw aan Sangiovese-ervaring.
De wijnen
Wij voeren vijf wijnen van Fabbrica. Newton Rosso is een sappige Sangiovese, gemaakt met gedeeltelijk hele trossen en gerijpt in cement, terwijl de Riserva Sangiovese Tinia de diepere en serieuzere selectie van bijzondere wijngaarddelen is. Popnat laat dezelfde druif van zijn speelse kant zien als mousserende rosé met kroonkurk, oftewel pét-nat. Voor Newton Bianco worden de geur en rondheid van Viognier gecombineerd met de frisse, zilte kant van Vermentino. Menrva brengt Roussanne en Marsanne samen, deels met schilcontact en gerijpt in gebruikte tonneaux en cement. Vijf verschillende wijnen, met één duidelijke gemene deler: Toscane zonder handleiding.
