Ca’ Lojera

Sommige wijnbedrijven ontstaan uit een lang familieverhaal. Ca’ Lojera ontstond juist doordat alles anders liep dan gepland.

Ambra en Franco Tiraboschi kochten eind jaren tachtig een prachtig landgoed net buiten Sirmione, aan de zuidelijke oever van het Gardameer. Franco werkte destijds in het vastgoed en wijn maken was nooit het oorspronkelijke plan. Het historische domein was simpelweg te bijzonder om te laten lopen. Pas tijdens de oogst van 1992 veranderde alles. Er bleek geen koper voor hun druiven te zijn en uit pure noodzaak besloten ze de wijn dan maar zelf te maken. Een beslissing die uiteindelijk het begin werd van een van de meest gerespecteerde producenten van Lugana. Samen bouwden Ambra en Franco het wijnhuis uit tot wat het vandaag is. Na Ambra’s overlijden in december 2024 zet de familie haar werk met dezelfde toewijding voort.

Het landgoed zelf heeft een veel langere geschiedenis. Het centrale huis dateert uit de dertiende eeuw en diende ooit als zomerresidentie van de bisschoppen van Verona. De naam Ca’ Lojera betekent in het lokale dialect “Huis van de Wolf”. Volgens een oude legende beschermden wolven de huizen van smokkelaars die langs de oevers van het Gardameer zout en wapens vervoerden. Een andere lokale uitleg vertelt juist dat de smokkelaars zélf bekend stonden als “de wolven”. Welke versie ook klopt, de naam verbindt het domein nog altijd met de geschiedenis van het Gardameer.

Ca’ Lojera ligt in Rovizza di Sirmione, op slechts enkele honderden meters van het Gardameer, midden in het hart van de Lugana DOC. Hier bezit de familie twintig hectare wijngaarden, waarvan achttien hectare is aangeplant met Turbiana. De overige twee hectare liggen op de morenische heuvels en zijn beplant met Chardonnay, Merlot en Cabernet voor hun eigen IGT-wijnen.

De ligging is bepalend voor de stijl van de wijnen. Het Gardameer functioneert als een enorme warmtebuffer. In de winter voorkomt het strenge vorst en in de zomer tempert het de hitte. Daardoor rijpen de druiven langzaam en behouden ze opvallend veel frisheid en spanning. Zelfs in warme jaargangen blijven de wijnen elegant en precies, een van de belangrijkste redenen waarom Lugana zich onderscheidt van veel andere witte wijnen uit Noord-Italië.

Minstens zo belangrijk is de bodem. De wijngaarden van Ca’ Lojera liggen op de karakteristieke witte klei van Lugana, een compacte bodem die ontstond toen het Gardameer na de ijstijd veel groter was dan tegenwoordig. Deze voormalige meerbodem is rijk aan kalk en fijne mineralen en houdt water uitzonderlijk goed vast. Dat is een groot voordeel tijdens droge zomers, omdat de wijnstokken nauwelijks stress ervaren en gelijkmatig kunnen rijpen. Tegelijkertijd zorgt de compacte klei ervoor dat de wortels diep moeten zoeken naar water, wat de druiven extra concentratie geeft. In de wijnen vertaalt zich dat in een kenmerkende combinatie van rijp geel fruit, citrus, witte bloemen, een subtiele amandeltoon en een bijna zilte mineraliteit die jarenlang behouden blijft.

De familie werkt volledig met eigen druiven en bewerkt de wijngaarden volgens biologische principes, al hebben zij er bewust voor gekozen geen officiële certificering aan te vragen. Niet omdat zij minder duurzaam willen werken, maar omdat zij de administratieve last die daarbij hoort liever vermijden. De filosofie is eenvoudig: gezond fruit produceren en de wijngaard doorgeven aan de volgende generatie in betere conditie dan waarin zij hem zelf aantroffen.

In de kelder kiest Franco Tiraboschi voor een opvallend terughoudende aanpak. De Lugana’s vergisten en rijpen vrijwel volledig in roestvrij staal, zodat het karakter van Turbiana en het terroir centraal blijven staan. Hout speelt slechts een zeer bescheiden rol bij enkele speciale cuvées. Juist die eenvoud maakt de wijnen zo herkenbaar: zuiver, energiek en gebouwd op spanning in plaats van op extract of houtinvloed. De Riserva del Lupo bewijst bovendien dat Turbiana tot de meest onderschatte druiven van Italië behoort. Met enkele jaren flesrijping ontwikkelt de wijn complexe aroma’s van honing, gedroogde citrus, amandel en vuursteen, zonder zijn karakteristieke frisheid te verliezen.

Wie Ca’ Lojera bezoekt, merkt direct dat het nog altijd een echt familiedomein is. Hoewel Franco inmiddels 88 jaar is, is hij nog iedere dag op het wijnbedrijf te vinden. Dochter Alessandra ontvangt gasten in de bed & breakfast op het domein, terwijl kleindochter Marta Aldini, ondanks haar jonge leeftijd, inmiddels het gezicht van de nieuwe generatie is. Zij combineert haar studie met het werk in de wijnmakerij, bezoekt importeurs over de hele wereld en verzorgt proeverijen en masterclasses. Haar jongere zus Irene helpt iedere zomer mee tijdens de oogst en ook vaste kracht Vanessa Arduini, al meer dan vijftien jaar verantwoordelijk voor de gastvrijheid, draagt bij aan de warme ontvangst waar Ca’ Lojera om bekendstaat. Iedereen helpt mee waar nodig, van druiven plukken en bottelen tot bezoekers ontvangen en vrachtwagens laden. Misschien past dat wel het beste bij de geschiedenis van het domein: een wijnhuis dat nooit bedoeld was om een wijnhuis te worden, maar dat inmiddels geldt als een van de referenties voor klassieke, lang houdbare Lugana.