Friuli Venezia Giulia

De regio Friuli ligt aan de oostkant van Noord-Italië, tegen de Sloveense grens aan. Die Slavische buurman zien we terug in veel plaats- en familienamen. Maar de geschiedenis reikt nog verder: eeuwenlang maakte Friuli deel uit van het Habsburgse Rijk. Pas in 1919 kwam het oostelijk deel officieel bij Italië. Deze grensligging verklaart waarom Friuli zo eigenzinnig en internationaal aanvoelt – niet alleen cultureel, maar ook in de wijnbouw.

Die wijnbouw kent hier diepe wortels. Al in de Romeinse tijd werd er wijn gemaakt, maar het moderne karakter van de regio ontstond veel later. In de jaren tachtig gold Friuli als de bakermat van een wittewijnrevolutie: terwijl elders nog oxidatief werd gewerkt, introduceerden wijnmakers hier temperatuurgecontroleerde vergisting in inox tanks. Het resultaat? Heldere, expressieve wijnen met puur fruit en frisse zuren. Een stijl die tot op de dag van vandaag kenmerkend is gebleven.

Klimaat & Geografie

De Julische Alpen beschermen Friuli tegen koude lucht uit het noorden en oosten. Tegelijkertijd zorgt de nabijheid van de Adriatische Zee voor milde briesjes en temperatuursmatiging. Die combinatie van berg en zee levert grote verschillen op tussen dag- en nachttemperaturen – perfect voor het behoud van aroma’s en zuren in de druif.

Collio DOC

Oude bodems, handmatige arbeid, wijnen met gelaagdheid.

In het westen van de gemeente Gorizia, direct tegen Slovenië aan, liggen de steile, terrasvormige hellingen van Collio. Hier wordt vaak met de hand geoogst en selectief gesnoeid. De bodem bestaat er uit ponka (ook wel flysch di Cormòns) – een mengsel van kalkrijke mergel en zandsteen uit het Eoceen. Deze brokkelige ondergrond dwingt de wortels diep te gaan en zorgt voor geconcentreerde, mineraal getypeerde wijnen met kracht en structuur.

Wijnmakers als Edi Keber en Romeo Rossi maken hier blends en monocépages van onder andere Friulano, Malvasia en Sauvignon, die zich kenmerken door hun diepgang, gelaagdheid en bewaarpotentieel.

Colli Orientali del Friuli DOC

Zuidhellingen, kalkbodems en klassieke druivenrassen.

De “oostelijke heuvels” van Friuli liggen iets zuidelijker dan Collio en zijn iets vriendelijker qua helling, maar delen een vergelijkbare bodemstructuur: mergel, klei en kalksteen. Hier vind je vaak terrasbouw, waarbij de oriëntatie naar het zuiden of zuidoosten essentieel is voor optimale rijping.

De stijl is iets ronder en floraler dan in Collio, maar met behoud van spanning. Naast frisse witte wijnen van Friulano en Sauvignon komen hier ook verfijnde rode wijnen vandaan – denk aan Refosco, Merlot en Schioppettino. Producenten als Meroi en Le Due Terre werken hier met precisie aan wijnen die druif én herkomst laten spreken.

Uniek voor deze streek is ook de productie van Ramandolo – een intens zoete wijn van de inheemse Verduzzo-druif. In het kleine gelijknamige dorpje op de noordrand van de heuvels oogst Giovanni Dri – Il Roncat laat geplukte druiven van oude wijngaarden, die vervolgens langzaam indrogen. Het levert een goudgele dessertwijn op met aroma’s van honing, gedroogde abrikoos en kruiden – met een prachtige balans tussen kracht en elegantie.

Friuli Isonzo DOC

Ten zuiden van Collio, tussen de heuvels en de zee, ligt de vlakke vlakte van Isonzo. De rivier met dezelfde naam heeft hier door de eeuwen heen morene-afzettingen en alluviale gronden gevormd: een mix van grind, kalk, zand en riviersteen. Die goed doorlatende bodem vraagt om diepe worteling en levert wijnen met veel frisheid en een opvallend aromatisch profiel.

Vie di Romans is hier dé referentie. Hun wijnen combineren rijpheid en kracht met spanning en finesse. Ze laten zien hoe precies en elegant Isonzo kan zijn – of het nu gaat om Pinot Grigio, Friulano of Sauvignon Blanc.

De stijl van Friuli

Friuli staat bekend om zijn witte wijnen met breedte, complexiteit en elegantie. De combinatie van internationale knowhow, een sterke identiteit en eeuwenoude bodems maakt het tot een van de meest fascinerende wijnregio’s van Italië. Wat ooit begon met technische innovatie, is nu uitgegroeid tot pure expressie van terroir.